Küçük patiler.
Dengeli öğünler.

Kedilerde beslenme

Kedilerde
beslenme
Ne yemeli, ne yememeli?
Yaşam dönemlerine göre anlaşılır beslenme
rehberi

Bu sunumda neler öğreneceğiz?

Bu sunumda neler
öğreneceğiz?
Kedilerin beslenme açısından farklılıkları
Doğru mama seçimi ve porsiyon kontrolü
Kedilerin yiyebileceği ve yememesi gereken
gıdalar
Yaşam dönemlerine göre beslenme
Evde hazırlanabilecek güvenli bir ek öğün
Sık yapılan beslenme hataları

Kediler neden farklıdır?

Kediler neden
farklIDIR?
Bu nedenle kediler için yalnızca “et içeren” değil, tam ve
dengeli bir beslenme gerekir.
Kediler zorunlu etçildir. Vücutları hayvansal kaynaklı
besinlerden gelen bazı maddelere özel olarak ihtiyaç
duyar.
Protein gereksinimleri yüksektir.
Taurini yeterli miktarda sentezleyemezler.
Araşidonik asidi besinlerle almak zorundadırlar.
Beta-karoteni A vitaminine yeterince çeviremezler.
Triptofanı
niasine
dönüştürme
kapasiteleri
sınırlıdır.

Taurin neden önemlidir?

Taurin neden önemlidir?
Kediler için vazgeçilmez: Taurin
Taurin, kediler için esansiyel bir amino asittir ve besinlerle alınmalıdır.
Taurinin görevleri:
Retina ve görme fonksiyonlarının korunması
Kalp kasının sağlıklı çalışması
Üreme ve yavru gelişimi
Sinir sistemi ve bağışıklık fonksiyonları
Safra asitlerinin oluşumu
Uzun süreli taurin eksikliği görme kaybına, kalp hastalıklarına ve gelişme geriliğine yol
açabilir.

Dengeli bir öğünün temeli

Dengeli bir öğünün
temeli?
Bir kedi öğününde ne bulunmalıdır?
Kaliteli hayvansal protein
Esansiyel amino asitler, özellikle taurin
Uygun miktarda yağ ve temel yağ asitleri
Vitaminler ve mineraller
Yeterli su
Kedinin yaşına ve sağlık durumuna uygun enerji
Tek bir besinin fazla verilmesi, diğer besinlerin
eksikliğini gidermez.

Beslenme davranışları

Mamanın kokusuna, sıcaklığına ve dokusuna duyarlıdırlar.
Günlük mama miktarı birkaç küçük öğüne bölünebilir.
Mama bulmacaları ve arama oyunları kullanılabilir.
Serbest mama uygulaması bazı kedilerde kilo artışına neden olabilir.
Öğün sayısı artırılabilir; ancak günlük toplam kalori artırılmamalıdır.
Doğal koşullarda kediler gün boyunca çok sayıda küçük öğün tüketebilir.
Kediler az ve sık yemeye eğilimlidir.
Kedilerin beslenme
davranIşLarI

Mama seçimi

Mama seçimi
Mama etiketinde neler aranmalıdır?
1.“Tam mama” ifadesi
2. Ana öğün olarak kedinin besin
gereksinimlerini karşılamayı hedefler.
3.Yaşam dönemine uygunluk
4. Yavru, yetişkin veya gebelik-laktasyon
dönemine uygun olmalıdır.
5.Besleme tablosu
6. Başlangıç miktarını gösterir; kesin porsiyon
değildir.
7.Üretici bilgileri
8. Kalite kontrolü, beslenme uzmanı ve iletişim
bilgileri bulunmalıdır.

Yaş mama ve kuru mama

Yaş mama ve
kuru mama
Yaş mama mı, kuru mama mı?
Yaş mama
Su içeriği yüksektir.
Çoğu kedi için lezzetlidir.
Toplam su alımını destekleyebilir.
Açıldıktan sonra uygun şekilde
saklanmalıdır.
Kuru mama
Saklaması ve ölçmesi pratiktir.
Mama bulmacalarında kullanılabilir.
Enerji yoğunluğu yüksek olabilir.
Su ihtiyacını tek başına karşılamaz.
En uygun seçim; kedinin sağlığına, tercihlerine,
porsiyon kontrolüne ve su tüketimine göre değişir.

Su tüketimi

Su tüketimi
Su tüketimindeki ani artış veya azalma hastalık belirtisi
olabilir.
Temiz ve taze su sürekli erişilebilir olmalıdır.
Geniş ve sığ kaplar tercih edilebilir.
Su kabı, mama ve kum kabından ayrı bir yere konulabilir.
Evin farklı bölgelerine birden fazla su kabı yerleştirilebilir.
Yaş mama toplam su tüketimine katkı sağlayabilir.
Su kabı, mama kabı kadar önemlidir

Porsiyon kontrolü

Porsiyon kontrolü
Doğru porsiyon nasıl belirlenir?
Paketteki besleme tablosu başlangıç noktasıdır.
Mama mutfak tartısıyla gram olarak ölçülmelidir.
Ödüller ve ek gıdalar günlük kaloriye dahil edilmelidir.
Kedi 2–4 haftada bir tartılmalıdır.
Porsiyon, kilo ve vücut kondisyonuna göre ayarlanmalıdır.
İdeal kedide kaburgalar hafif bir yağ tabakasının altında
hissedilebilir ve yukarıdan bakıldığında bel hattı seçilir.

Kediler ne yiyebilir?

Kediler ne
yiyebilir?
Küçük miktarda verilebilecek gıdalar
Sağlıklı yetişkin bir kediye, ana mamasına ek
olarak küçük miktarlarda:
İyi pişmiş, derisiz ve kemiksiz tavuk
İyi pişmiş hindi veya yağsız et
Tamamen pişmiş yumurta
Kılçıksız ve sade pişmiş balık
Az miktarda sade bal kabağı püresi
Ödül olarak kendi yaş veya kuru maması
verilebilir.
Tuz, sos, yağ, soğan, sarımsak ve baharat
eklenmemelidir.

Ödül sınırı

Küçük ekler, küçük kalmalıdır
Ödüller ve ev yapımı ek gıdalar:
Günlük kalorinin yaklaşık %10’unu geçmemelidir.
Ana öğün yerine verilmemelidir.
Tam ve dengeli mamanın tüketimini azaltmamalıdır.
Kilo artışına neden olmayacak miktarda sunulmalıdır.
Özel hastalığı olan kedilerde sağlıklı kedi önerileri geçerli olmayabilir.
Ödül sINIRI

Kediler ne yememeli?

Kediler ne yememeli?
Mutfaktan uzak tutulması gerekenler
Soğan, sarımsak, pırasa ve frenk soğanı
Çikolata ve kakao içeren ürünler
Kahve, çay ve enerji içecekleri
Alkollü içecekler
Çiğ mayalı hamur
Pişmiş kemikler
Bozulmuş veya küflenmiş gıdalar
Fazla yağlı, tuzlu ve baharatlı yemekler
Çiğ et ve çiğ yumurta
Şüpheli bir gıda yenmişse belirti beklemeden veteriner hekime ulaşılmalıdır.

Soğan ve çikolata neden tehlikeli?

Soğan ve çikolata
neden tehlikeli?
İki önemli zehirlenme riski
Soğan ve sarımsak
Alyuvarlarda hasara neden olarak anemi oluşturabilir.
Pişmiş, çiğ veya toz hâli de risklidir.
Çikolata ve kafein
Kalp ritminde bozulma, huzursuzluk, titreme, kusma
ve nöbetlere yol açabilir.
Zehirlenmenin şiddeti, yenilen miktara ve kedinin
vücut ağırlığına göre değişir.

Masum görülen hatalar

Masum görülen
hatalar
Toksik olmayabilir; yine de ana öğün olamaz
İnek sütü: Birçok yetişkin kedi laktozu iyi
sindiremez.
Ton balığı: Sürekli tek başına verilirse besin
dengesini bozar.
Karaciğer: Fazlası A vitamini dengesizliğine yol
açabilir.
Köpek maması: Kedilerin taurin ve diğer özel
gereksinimlerini uzun vadede karşılamaz.
Sadece et: Kalsiyum, vitamin ve mineral
bakımından eksik kalır.

Yaşam dönemleri

Yaşam
dönemleri
Yaş değiştikçe beslenme hedefi de değişir
Güncel AAHA/AAFP sınıflamasına göre:
Yavru: Doğumdan 1 yaşına kadar
Genç yetişkin: 1–6 yaş
Olgun yetişkin: 7–10 yaş
Yaşlı: 10 yaş üzeri
Beslenme planında yaşın yanında kısırlık,
aktivite, vücut kondisyonu ve hastalıklar da
dikkate alınmalıdır.

Yenidoğan yavru

Yeni doğan yavru
Yenidoğanda ilk tercih anne sütüdür
İlk 24 saatte kolostrum alınması bağışıklık için çok
önemlidir.
Anne emziremiyorsa ticari kedi süt ikame maması
kullanılmalıdır.
İnek sütü ve evde hazırlanan rastgele süt
karışımları uygun değildir.
Yavru, karın üstünde doğal emme pozisyonunda
beslenmelidir.
Biberon sıkılarak süt verilmemelidir.
Yavru her gün aynı saatte tartılmalıdır.
Soğukluk, emmeme, ishal, sürekli ağlama veya kilo
alamama acil değerlendirme gerektirir.

Sütten kesim

Sütten kesim
Sütten kesim kademeli yapılmalıdır
Yaklaşık 4. hafta
Yavru yaş maması veya suyla yumuşatılmış yavru
mamasıyla tanıştırılabilir.
5–6. hafta
Anne sütü devam ederken katı mama miktarı artırılır.
7–8. hafta
Çoğu yavru tamamen yavru mamasına geçebilir.
Geçiş sırasında iştah, dışkı ve kilo artışı takip
edilmelidir.

Yavru kedilerin beslenmesi

Yavru kedilerin
beslenmesi
Büyüme hızlı, mide küçüktür
Yavru kediler:
Büyüme için hazırlanmış tam ve dengeli yavru
maması tüketmelidir.
Küçük ve sık öğünlerle beslenmelidir.
Yeterli kaliteli protein almalıdır.
Dengeli kalsiyum ve fosfora ihtiyaç duyar.
Taurin ve temel yağ asitlerini besinlerle almalıdır.
Tam yavru maması kullanılırken gelişigüzel vitamin
veya kalsiyum eklenmemelidir.

Yetişkin kedi

Yetişkin kedi
Yetişkin kedide hedef ideal kiloyu korumaktır
Günlük porsiyon ölçülmelidir.
Kilo ve vücut kondisyonu düzenli takip edilmelidir.
Oyun ve mama bulmacalarıyla aktivite
desteklenmelidir.
Ödüller günlük kaloriye dahil edilmelidir.
Mama seçimi yaşam tarzına ve sağlık durumuna
göre yapılmalıdır.
Hareketsiz ev kedileri, aktif kedilere göre daha az
enerjiye ihtiyaç duyabilir.

Kısırlaştırılmış kedi

KISIRLAştIrIlmIş kedi
Kısırlaştırma sonrası porsiyon yeniden
değerlendirilmelidir
Kısırlaştırma sonrasında:
İştah artabilir.
Aktivite azalabilir.
Enerji ihtiyacı düşebilir.
Kilo alma riski artabilir.
Yapılması gerekenler:
1.Mamayı gramla ölçmek
2.Düzenli oyun ve hareket sağlamak
3.Kediyi belirli aralıklarla tartmak
4.Kilo artıyorsa porsiyonu küçük adımlarla azaltmak
“Kısır kedi maması” ifadesi tek başına doğru
porsiyonu garanti etmez.

Gebe ve emziren kedi

Gebe ve emziren kedi
Enerji ve besin ihtiyacının en yüksek olduğu
dönemlerden biridir
Büyüme ve üreme için uygun tam mama
kullanılmalıdır.
Küçük ve sık öğünler sunulabilir.
Emzirme döneminde enerji ve su ihtiyacı belirgin
şekilde artar.
Mama ve su kolay ulaşılabilir olmalıdır.
Yaş mama, toplam su alımını destekleyebilir.
Gelişigüzel kalsiyum ve vitamin takviyesi
yapılmamalıdır.
Anne kedide iştahsızlık, titreme, halsizlik veya aşırı
kilo kaybı veteriner değerlendirmesi gerektirir.

Yaşlı kedi

YaşlI kedi
Yaşlı kedide sadece kiloya bakmak yeterli değildir
Kilo aynı kalırken kas kaybı gelişebilir.
Sırt, omurga ve kalça kasları değerlendirilmelidir.
İştah ve su tüketimi takip edilmelidir.
Yaş mama su alımını destekleyebilir.
Çiğneme güçlüğünde mamanın dokusu
değiştirilebilir.
Böbrek, tiroid, diyabet ve diş hastalıkları
araştırılmalıdır.
İştahsızlık ve hızlı kilo kaybı yaşlılığın normal sonucu
kabul edilmemelidir.

Mama değişimi

Mama değişimi
Mama değişimi yaklaşık 7 günde yapılabilir
1–2. gün: %75 eski mama + %25 yeni mama
3–4. gün: %50 eski mama + %50 yeni mama
5–6. gün: %25 eski mama + %75 yeni mama
7. gün: %100 yeni mama
Kusma, ishal veya belirgin iştahsızlık gelişirse geçiş
durdurulmalı ve veteriner hekime danışılmalıdır.

Ev yapımı mama

Ev yapImI mama
Ev yapımı diyet, yalnızca et pişirmek değildir
Uzun süreli ev yapımı bir diyet:
Kedinin enerji ihtiyacına uygun olmalıdır.
Taurin ve diğer amino asitleri karşılamalıdır.
Vitamin ve mineraller bakımından dengelenmelidir.
Uygun kalsiyum-fosfor oranına sahip olmalıdır.
Gramına kadar uygulanmalıdır.
Veteriner beslenme uzmanı tarafından
hazırlanmalıdır.
İnternette bulunan genel tarifler özellikle yavru,
gebe, emziren ve hasta kediler için riskli olabilir.

Küçük ek öğün tarifi

Evde hazIrlanacak
tarif
Sade tavuklu küçük ek öğün
Malzemeler
30 gram derisiz ve kemiksiz tavuk
1 yemek kaşığı ılık su
İsteğe bağlı 1 çay kaşığı sade haşlanmış bal kabağı
Hazırlanışı
Tavuğu tamamen pişirin. Küçük parçalar hâlinde doğrayıp ılık suyla
nemlendirin. Tuz, yağ, soğan, sarımsak veya baharat eklemeyin.
Nasıl verilir?
Karışımı 3–4 küçük porsiyona ayırın. Ana mamanın üzerine 1–2 çay kaşığı
ekleyin.
Bu tarif tam ve dengeli değildir. Yalnızca sağlıklı yetişkin kediler için
küçük bir ek veya ödüldür; ana öğün yerine geçmez.

Mini test 1

Mini test
1. Kediler için hangisi esansiyeldir?
A) Taurin
B) Laktoz
C) Nişasta
D) Selüloz
2. Yenidoğan yavru annesini ememiyorsa hangisi kullanılmalıdır?
A) İnek sütü
B) Kedi süt ikame maması
C) Ton balığı suyu
D) Yoğurt

Mini test 2

Mini test
3. Hangisi kediye verilmemelidir?
A) Sade pişmiş tavuk
B) Soğanlı et yemeği
C) Tam ve dengeli yaş mama
D) Tamamen pişmiş yumurta
4. Mama değişimi genellikle nasıl yapılmalıdır?
A) Bir öğünde tamamen
B) Yaklaşık 7 günde kademeli
C) Kediyi bir gün aç bırakarak
D) Yalnızca su ekleyerek

Cevaplar

Cevaplar
1. A – Taurin
Kediler yeterli miktarda sentezleyemez ve besinlerle almak zorundadır.
2. B – Kedi süt ikame maması
İnek sütü, yavru kedinin besin ihtiyaçlarına uygun değildir.
3. B – Soğanlı et yemeği
Soğan alyuvar hasarına ve anemiye neden olabilir.
4. B – Yaklaşık 7 günde kademeli
Kademeli geçiş sindirim sistemi sorunlarının görülme riskini azaltır.

Kaynakça

Kaynakça
KAYNAKÇA
FEDIAF. Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs.
WSAVA Global Nutrition Committee. Global Nutrition Guidelines.
WSAVA. Body Condition Score – Cat.
WSAVA. Selecting a Pet Food.
AAHA/AAFP. 2021 Feline Life Stage Guidelines.
ASPCA Animal Poison Control. People Foods to Avoid Feeding Your Pets.
VCA Animal Hospitals. Feeding Orphaned Kittens.
NRC. Nutrient Requirements of Dogs and Cats, 2006.
Dr. Fatma Karagözoğlu. Kedi ve Köpeklerde Beslenme İlkeleri ders materyalleri.
Dipnot: Bu sunum eğitim amaçlıdır. Bireysel beslenme planı kedinin sağlık durumu ve veteriner
hekim değerlendirmesine göre hazırlanmalıdır.